‘Goedkoopste boodschappenmandje’ wakkert prijzenoorlog aan

28 mei 2019

Directeur Questionmark Charlotte Linnebank ergert zich aan de voortdurende prijsvergelijkingen tussen supermarkten door mediapartijen. Zij roept hen op om te stoppen met het aanjagen van de prijzenoorlog, maar juist te vergelijken op belangrijkere thema's zoals duurzaamheid en gezondheid. Hieronder haar pleidooi.

Landbouwminister Schouten maakte afgelopen week bekend dat ze boeren te hulp schiet omdat ze uitgeknepen worden door inkooporganisaties en supermarktketens. Tegelijk was er afgelopen weken debat over de methode die het tv-programma Kassa toepast bij het vergelijken van prijzen van supermarkten - hun jaarlijks onderzoek naar de prijs van een ‘boodschappenmandje’. Wat Schouten haar gebaar pijnlijk zichtbaar maakt, is dat in dit debat het meest prangende probleem van prijsvergelijkingen niet aan de orde komt. Jaarlijkse prijsvergelijkingen, zoals die van Kassa, maar ook van de Consumentenbond, blazen de prijzenoorlog tussen supermarkten steeds nieuw leven in. Dit heeft nadelig effect op thema’s die veel belangrijker zijn vandaag de dag; zoals klimaat, biodiversiteit, dierenwelzijn en leefbaar loon voor boeren. Daarom zouden Kassa en de Consumentenbond moeten stoppen met deze prijsvergelijkingen.

'Door supermarkten te vergelijken op prijs en de goedkoopste positief in de schijnwerpers te zetten, stimuleren Kassa en de Consumentenbond prijsconcurrentie.'

Het effect hiervan is dat boeren in binnen- en buitenland minder betaald krijgen voor de producten die zij leveren, waardoor het lastig is om rond te komen. Vervolgens worden  hun arbeiders onder de maat betaalt, en komen ook natuur en milieu en het welzijn van dieren in het geding. Iedere keer dat supermarkten hun prijzen verlagen, raken we verder in een neerwaartse spiraal wat ten koste gaat van mens, dier, natuur en milieu.

Vroeg of laat krijgt iedereen te maken met deze negatieve trend. Want als we boeren en arbeiders, in ontwikkelingslanden als ook Europa, uitbuiten komen ze onder de armoedegrens. Dat betekent dat ze niet genoeg geld hebben om zichzelf en hun kinderen een veilig dak boven hun hoofd en dagelijks voldoende eten te geven. Boven alles is dit triest en oneerlijk. Maar er zijn nog meer onwenselijke gevolgen die ook ons welvarende Europeanen raken. Veel van deze mensen zien geen andere keus dan elders werk te zoeken. Zie hier een grote oorzaak van economische vluchtelingen die naar Europa komen en arbeiders die in de illegaliteit belanden.

Een tweede effect is dat als de landbouw en industrie geen financiële ruimte hebben om zorgvuldiger met natuur en milieu om te gaan, zij onze rivieren en zeeën blijven vervuilen. Ze blijven teveel CO2 uitstoten, waardoor het klimaat opwarmt. Klimaatopwarming leidt tot uitdroging, overstromingen en orkanen. In combinatie met uitputting van landbouwgronden, monoculturen en vervuiling door pesticiden en kunstmest verdwijnen bijen en andere nuttige insecten. Daarmee kan 70% van onze huidige landbouw straks niet meer bestaan. Vele soorten groenten, fruit, noten, specerijen en zelfs koffie zullen verdwijnen van ons menu.

'Als boeren geen financiële ruimte krijgen om aandacht te schenken aan dierenwelzijn, blijven we geconfronteerd worden met de afschuwelijke beelden van mishandelde varkens en kippen, die maar zo efficiënt mogelijk verwerkt moeten worden tot vlees en eieren'.

Er is een alternatief: boodschappen vergelijken op de inspanningen die een supermarkt levert om zijn klanten een gezond en duurzaam assortiment aan te bieden en de mate waarin zij hun klanten helpen om ook voor die goede producten te kiezen, door bijvoorbeeld aanbiedingen en promoties. Laten we supermarkten helpen om hun focus te verplaatsen van louter prijs naar kwaliteit. Gezondheid en duurzaamheid vormen ook onderdeel van de kwaliteit van een product én van een supermarkt.

Questionmark vergelijkt producenten en supermarkten op hun inspanningen om duurzaam en gezond te produceren met haar productwijzers. Meer weten? Mail Charlotte.

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

 

Meer weten over Questionmark?